Een diplomatenclausule duikt regelmatig op in huurcontracten, maar de term wordt op twee verschillende manieren gebruikt. Wat betekent hij precies, wanneer mag hij worden gebruikt en waar moet je op letten?
Wie op zoek is naar een huurwoning in Amsterdam of daarbuiten, komt de term diplomatenclausule geregeld tegen — in advertenties, in modelcontracten of in gesprek met een verhuurder. Toch bestaat er behoorlijk wat verwarring over wat de clausule precies inhoudt en wat hij betekent voor je rechten als huurder. In dit artikel leggen we uit wat een diplomatenclausule is, wanneer een verhuurder hem mag gebruiken en waar je als huurder én verhuurder op moet letten. Lees ook ons algemenere artikel over hoe een huurcontract in Nederland werkt voor meer achtergrond.
Wat is een diplomatenclausule precies?
De naam verwijst naar diplomaten en andere werknemers die voor hun werk tijdelijk naar het buitenland verhuizen, maar hun eigen woning willen aanhouden om er later weer in te trekken. Een diplomatenclausule is een bepaling in een huurcontract voor bepaalde tijd, waarin is vastgelegd dat de huurder de woning moet verlaten zodra de eigenaar — die er zelf eerder heeft gewoond — terugkeert om de woning weer zelf te bewonen. Juristen noemen deze constructie ook wel tussenhuur.
De clausule is geregeld in artikel 7:274 lid 1 sub b, jo. lid 2 van het Burgerlijk Wetboek. Deze bepaling geeft de verhuurder een specifieke, wettelijke grond om de huur na afloop van de afgesproken termijn te beëindigen, zonder de gebruikelijke huurbescherming voor onbepaalde tijd die een huurder normaal heeft.
Let op: de term wordt op twee manieren gebruikt
In de praktijk wordt "diplomatenclausule" niet altijd consistent gebruikt, en dat zorgt voor verwarring. Er zijn grofweg twee varianten:
- De verhuurdersvariant (tussenhuur) — de wettelijk geregelde vorm uit artikel 7:274 BW: de verhuurder verhuurt tijdelijk omdat hij zelf tijdelijk elders (vaak in het buitenland) verblijft, met de intentie terug te keren.
- De huurdersvariant — een afspraak, vaak in het voordeel van de huurder, waarbij een expat-huurder het contract tussentijds mag opzeggen als hij door zijn werkgever naar een andere stad of land wordt overgeplaatst. Dit is géén wettelijke figuur, maar een contractuele afspraak die partijen zelf overeenkomen.
Omdat beide varianten dezelfde naam dragen maar juridisch iets heel anders regelen, is het verstandig om bij het lezen van een huurcontract altijd goed te controleren wélke vorm precies is opgenomen — en dit expliciet te bespreken vóór ondertekening.
Diplomatenclausule en de Wet vaste huurcontracten
Sinds 1 juli 2024 is de Wet vaste huurcontracten van kracht. Deze wet maakt een huurovereenkomst voor onbepaalde tijd de norm; tijdelijke huurcontracten mogen sindsdien alleen nog in een beperkt aantal wettelijk vastgelegde situaties worden aangeboden, zoals bepaalde doelgroepcontracten (bijvoorbeeld voor studenten) en specifieke omstandigheden die zijn vastgelegd in een Algemene Maatregel van Bestuur. De tussenhuur op basis van een diplomatenclausule blijft, als afzonderlijke wettelijke opzeggingsgrond uit artikel 7:274 BW, binnen dit systeem mogelijk — mits aan de voorwaarden wordt voldaan.
Voorwaarden voor een geldige diplomatenclausule
Niet elk contract waarin het woord "diplomatenclausule" voorkomt, is automatisch rechtsgeldig. Voor de verhuurdersvariant (tussenhuur) gelden onder meer deze voorwaarden:
- De verhuurder heeft zelf eerder in de woning gewoond voordat hij ging verhuren.
- De verhuurder verblijft tijdelijk elders (bijvoorbeeld voor werk in het buitenland) met een oprechte intentie om terug te keren.
- De clausule staat expliciet en duidelijk in de schriftelijke huurovereenkomst.
- Het gaat om een huurovereenkomst voor bepaalde tijd.
- De verhuurder heeft op het moment van beëindiging een daadwerkelijk, redelijk belang om de woning weer zelf te betrekken — een vage wens is onvoldoende.
Ontbreekt een van deze elementen, dan loopt de verhuurder het risico dat de clausule bij een geschil niet standhoudt en de huurder alsnog een beroep kan doen op reguliere huurbescherming.
Hoe en wanneer eindigt de huur?
Een huurovereenkomst met een diplomatenclausule eindigt niet automatisch op de afgesproken datum. De verhuurder moet de huur tijdig en formeel opzeggen. Voor deze vorm van tijdelijke verhuur geldt daarbij een opzegtermijn: doorgaans één maand, plus één extra maand voor elk jaar dat de huurder in de woning heeft gewoond, tot een maximum van zes maanden. Reageert de huurder niet of weigert deze te vertrekken, dan zal de verhuurder dit uiteindelijk via de rechter moeten afdwingen. Is de clausule correct en volledig opgenomen, dan wijst de rechter een verzoek van de verhuurder in de praktijk vrijwel altijd toe — de huurder wist immers vooraf dat de huur na de afgesproken periode zou eindigen.
Wat betekent dit voor jou als huurder?
Ook met een diplomatenclausule in je contract heb je als huurder gewoon huurbescherming gedurende de looptijd: de verhuurder kan niet zomaar eerder opzeggen dan is afgesproken, en moet zich aan de wettelijke opzegtermijn houden. Wel is het belangrijk om vooraf goed te begrijpen wat je tekent:
- Vraag na of het om de verhuurders- of de huurdersvariant gaat, en wat dat concreet betekent voor jouw situatie.
- Check of de voorwaarden (eerdere bewoning, tijdelijk verblijf elders, expliciete clausule) daadwerkelijk kloppen — een verhuurder die nooit zelf in de woning heeft gewoond, kan zich er in beginsel niet op beroepen.
- Houd rekening met een eindige huurperiode: dit type contract is geen basis voor een langdurige, zekere woonsituatie.
Wat betekent dit voor jou als verhuurder?
Voor eigenaren die tijdelijk naar het buitenland gaan — bijvoorbeeld voor een werkopdracht — biedt de diplomatenclausule een manier om de eigen woning niet leeg te laten staan en toch de zekerheid te houden dat je hem later weer kunt betrekken. Zorg wel dat het contract juridisch correct is opgesteld: laat de clausule expliciet vastleggen en zorg dat je bij terugkeer een reëel, aantoonbaar belang hebt om de woning weer zelf te bewonen. Twijfel je over de juiste formulering, laat het contract dan controleren door een deskundige. Overweeg je juist structureel te verhuren en zoek je ondersteuning bij het vinden van een geschikte huurder of het beheer van je woning, kijk dan op onze pagina over verhuur.
Hulp nodig bij het huren of verhuren van een woning?
Een diplomatenclausule kan voor zowel huurders als verhuurders nuttig zijn, maar alleen als het contract goed in elkaar zit. Onze aanhuurspecialisten helpen je graag bij het beoordelen van een huurcontract of het vinden van een woning die bij jouw situatie past. Neem vrijblijvend contact met ons op — we denken graag met je mee.
